Posługiwanie się pojęciem „dziecko” stanowi duże uproszczenie, ponieważ ze względu na wiek prawo dzieli niepełnoletnich na grupy. Człowiek już od urodzenia ma podmiotowość prawną, co oznacza że od urodzenia mogą mu przysługiwać prawa i obciążać go obowiązki. Jednak ze względu na wiek prawo przewiduje ograniczenia dla zdolności niepełnoletniego do czynności prawnych, czyli zbywania i nabywania praw oraz zaciągania zobowiązań. Po ukończeniu 18 lat dziecko staje się pełnoletnie i w pełni samodzielnie może zaciągać wszelkie zobowiązania. Zanim jednak osiągnie ten wiek, możliwości dokonywania przez niego czynności prawnych są przez prawo ograniczone.
Po ukończeniu 13 lat małoletni uzyskuje ograniczoną zdolność do podejmowania czynności prawnych (np. zawierania umów). Ograniczenie polega na tym, że dla ich ważności potrzebna jest zgoda przedstawiciela ustawowego (np. rodzica). Oznacza to, że bez zgody rodzica umowa jest traktowana jakby nigdy nie została zawarta. Kodeks cywilny wskazuje jednak, że zawierający umowę z takim małoletnim nie może powoływać się na brak zgody przedstawiciela ustawowego, ale może mu wyznaczyć termin na potwierdzenie umowy. Wyjątkiem wskazanej zasady są „drobne bieżące sprawy życia codziennego”, gdzie małoletni może zawrzeć ważną umowę bez konieczności potwierdzenia przez rodzica. Jakie to ma przełożenie na praktykę? Czternastolatek może wykupić sobie drogi tygodniowy pakiet na hotelowe spa z własnych pieniędzy jedynie za zgodą przedstawiciela ustawowego. Dopóki rodzic nie potwierdzi umowy – jest ona nieważna. Ten sam czternastolatek może jednak samodzielnie dla siebie zamówić jednorazowo dodatkowy posiłek (drobna bieżąca sprawa życia codziennego).
>>> Zapoznaj się z październikowym wydaniem „Świata Hoteli” w wersji elektronicznej
Przed ukończeniem trzynastu lat małoletni nie posiada zdolności do czynności prawnych – umowy przez niego zawarte są nieważne. Jednak i tu wyjątkiem są umowy „w drobnych bieżących sprawach życia codziennego” – jeśli nie pociąga ona za sobą pokrzywdzenia małoletniego, staje się ważna w momencie wykonania. Będzie tak np. z zakupem przez 11-latka na recepcji przewodnika po mieście.
Należy mieć na uwadze, że osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych (np. 14-latek) może być pełnomocnikiem rodzica, zaś nawet młodsze dziecko – jego posłańcem (przekazującym oświadczenie woli, np. że rodzice przedłużają pobyt). Wobec tego, że wola rodziców może być przez dziecko zniekształcona, zalecane jest uzyskanie potwierdzenia bezpośrednio u rodziców.
Autorem tekstu jest Mateusz Jan Stańczyk,
prawnik Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy
Cały artykuł dostępny jest w październikowym wydaniu „Świata Hoteli”
Wersja elektroniczna „Świata Hoteli” – kliknij
Prenumerata „Świata Hoteli” – kliknij