Franchising, czy też, używając języka polskiego, franczyza, polega na udzieleniu przez dane przedsiębiorstwo (franczyzodawca) innemu podmiotowi (franczyzobiorcy) zezwolenia na sprzedaż dóbr lub świadczenie usług na określonym terytorium. Franczyza jest więc sposobem prowadzenia własnej firmy pod szyldem innej marki.
Umowa franczyzy jest, zarówno dla franczyzodawcy jak i dla franczyzobiorcy, najważniejszym dokumentem. Reguluje prawa i obowiązki stron wynikające z wzajemnej współpracy. W umowie tej określamy przede wszystkim: sposoby wykorzystywania znaków towarowych franczyzodawcy, zobowiązanie do przekazania know-how, czy też rodzaj udzielanej pomocy franczyzobiorcy. W umowie znajdziemy również zapisy dotyczące zabezpieczeń i kar umownych, okresu trwania umowy, możliwości rozwiązania lub wypowiedzenia umowy.
>>> Zapoznaj się z najnowszym wydaniem „Nowości Gastronomicznych ” w wersji elektroniczne
Celem umowy franczyzy jest przede wszystkim stworzenie franczyzobiorcy prawnej i faktycznej możliwości korzystania z dóbr i praw, którymi dysponuje franczyzodawca. Umowa ta reguluje również mechanizmy współdziałania w całej sieci franczyzodawcy. Umowa franczyzy jest umową nienazwaną, co oznacza, że strony umowy kształtują jej treść w dowolny sposób jednak według zasad współżycia społecznego i poszanowania prawa, co bezpośrednio wynika z art. 3531 Kodeksu cywilnego najważniejsze zapisy w umowie franczyzy dla franczyzodawcy powinny dotyczyć zakazu ujawniania informacji poufnych oraz zakazu konkurencji dla franczyzobiorcy. franczyzodawca udostępniając franczyzobiorcy swoje know-how ponosi duże ryzyko. Przekazuje bowiem wszystkie tajniki firmy dotyczące zarówno sposobu prowadzenia firmy, technologii, dostawców jak i technik sprzedaży. Dlatego też zabezpieczenie w umowie franczyzy musi znaleźć się zabezpieczenie przed przekazywaniem, kopiowaniem i nie ujawnianiem w jakikolwiek sposób informacji poufnych osobom trzecim przez franczyzobiorcę. Taki zakaz powinien obejmować zarówno okres w trakcie trwania umowy jak i po zakończeniu jej bytu prawnego. Najczęściej stosowanym sposobem zabezpieczenia franczyzodawcy jest zastosowanie w umowie kar umownych, które maja mieć charakter prewencyjny.
Zakaz konkurencji to kwestia również ważna jak zabezpieczenie przez ujawnianiem informacji poufnych. Zakaz ten polega na tym, iż franczyzobiorca musi zobowiązać się, że nie będzie prowadził na określonym terenie samodzielnie, czy za pośrednictwem innych osób działalności o podobnym charakterze do działalności franczyzodawcy. Zakaz konkurencji obejmuje cały czas trwania umowy. Natomiast po zakończeniu bytu prawnego umowy może trwać nie dłużej niż 12 miesięcy na obszarze, na którym funkcjonował franczyzobiorca.
Autorem tekstu jest Andrzej Lorek,
dyrektor FRConsulting