Inwestując w górach, pamiętajmy o krajobrazie

Udostępnij artykuł

Rodowodu współczesnej architektury górskiej należy upatrywać w tradycji regionalnej związanej ze specyfiką i odrębnością terenów podgórskich i górskich, a zwłaszcza Karpat i Sudetów. Co ciekawe, powierzchniowo stanowią one kilka procent w skali kraju, a demograficznie udział ludności jest niewielki. Mimo to, właśnie architektura tych terenów uznawana jest za reprezentatywną dla całego kraju.
Po okresie upolitycznienia wzorców, zwłaszcza w dekadzie sukcesu lat 70, kiedy to krajobraz górski "uświetniono" licznymi nowinkami w postaci przeróżnych domów wycieczkowych typu "Hutnik", "Kolejarz" itp., obecnie widoczny jest powrót dla tradycyjnych form zaczerpniętych z zabudowy historycznej tych ziem. Dla każdego, nawet niewprawnego obserwatora, widoczne są różnice stylistyczne, których rodowód można powiązać z historią poszczególnych regionów. I tak inny, niejako "niemiecki", wyraz mają budynki z obszaru Sudetów, Gór Stołowych, a inny wyraz, można powiedzieć "karpacki", posiadają obiekty z dawnej Galicji i Śląska.

Architektura ziem górskich w istocie posiada bardzo organiczny charakter. Większość wypracowanych form i detali posiada swoje głębokie uzasadnienie praktyczne. Specyficzny górski klimat z większą ilością opadów wymusił charakterystyczne okapy. Strome dachy to rezultat dążenia do łatwiejszego pozbywania się złogów śniegu. Dostęp do gdzie indziej niespotykanych materiałów jak drewno, kamień, a także "tradycyjna" specjalizacja mieszkańców – ciesielka, powodują, że łatwiej niż w innych regionach zrealizować różnego rodzaju pomysły estetyczne i konstrukcyjne z wykorzystaniem lokalnych zasobów.

Obiekty związane z obsługą ruchu turystycznego nie wpisują się w nurt architektury ziem górskich. Często bowiem realizowane są one w formule swoistego przerysowania i przejaskrawienia tradycyjnych elementów typowych dla architektury górskiej. Budowane obecnie hotele, pensjonaty oraz inne obiekty infrastruktury turystycznej stanowią często przejaw swoistej "macdonaldyzacji", ponieważ różnice stylistyczne pomiędzy poszczególnymi regionami górskimi w Polsce zaczynają się stopniowo zacierać. Przykładowo motywy z Podhala są bezkrytycznie kopiowane w Bieszczadach, a tradycyjne elementy architektoniczne ze Śląska Cieszyńskiego są implantowane w Sudetach.

Jak się wydaje, rzeczywiście tradycyjny i autentyczny charakter został zachowany w realizowanej obecnie zabudowie mieszkalnej, szczególnie w mniejszych bądź mniej znanych ośrodkach turystycznych. Tam gdzie nikt nie musi udowadniać, z jakich źródeł pochodzą inspiracje architektoniczne, udało się zachować równowagę pomiędzy nowoczesnością a tradycją.
 
Po fali eksperymentów z lat 90 i zachłyśnięciu się "obfitością" wzorców, materiałów, rozwiązań, widać powolny powrót do wypracowanych wzorców. Wraca wiara w oszczędna formę, dopracowany detal, nie nachalną ekspozycję, tak aby nowopowstałe obiekty nie stanowiły konkurencji dla krajobrazu.
 

Karolina Stępniak
redaktorka naczelna czasopisma Świat Hoteli, redaktorka portalu Horecanet.pl, redaktor dyrektorka wydawnicza i współwłaścicielka BROG B2B, współorganizatorka Forum Rynku Hotelarskiego Profit Hotel®, Forum Rynku Gastronomicznego Food Business Forum® i Spa & Wellness Business Forum® at Horecanet.pl - BROG B2B  k.stepniak@brogb2b.pl

Absolwentka wydziału dziennikarstwa Collegium Civitas w Warszawie. Doświadczenie zdobywała w takich pismach jak Gazeta Wyborcza i Życie Warszawy.
Z firmą BROG Media (później BROG Marketing i BROG B2B) związana od grudnia 2010 roku. Początkowo jako dziennikarz w czasopismach Świat Hoteli i Nowości Gastronomiczne oraz portalu Horecanet.pl. Od lutego 2013 pełni funkcję redaktor naczelnej Świata Hoteli, a od stycznia 2018 roku dyrektor wydawniczej i współwłaścicielki wydawnictwa BROG B2B. Jest również organizatorką Forum Rynku Hotelarskiego Profit Hotel, a także odpowiedzialna za tworzenie portalu Horecanet.pl oraz organizację Forum Rynku Gastronomicznego Food Business Forum i Spa & Wellness Business Forum. Członkini Rady Społeczno-Biznesowej Szkoły Głównej Turystyki i Hotelarstwa Vistula. Wyróżniona Odznaką Honorową za zasługi dla polskiej turystyki od Ministra Sportu i Turystyki.
Interesuje się polskim rynkiem hotelarskim i gastronomicznym. Prywatnie uwielbia sport, w szczególności bieganie, dobrą kuchnię i polskie kino. Szczęśliwa partnerka i mama Łucji.