Własny pojemnik na wynos w restauracji. Nowe unijne przepisy i obowiązki dla gastronomii

Od 12 lutego 2027 roku lokale oferujące żywność i napoje na wynos będą zobowiązane umożliwić klientom korzystanie z własnych pojemników wielokrotnego użytku, bez naliczania dodatkowych opłat. Obowiązek wynika z unijnego rozporządzenia PPWR dotyczącego opakowań i odpadów opakowaniowych. Dla restauratorów oznacza to konieczność dostosowania procedur sanitarnych, organizacji obsługi oraz przeszkolenia pracowników. W Polsce trwają również prace nad przepisami określającymi sankcje za naruszenie nowych wymogów.

Unijne rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) wprowadza nowe obowiązki dla przedsiębiorców działających w sektorze gastronomicznym. Jednym z nich jest umożliwienie klientom zamawiającym żywność lub napoje na wynos korzystania z przyniesionych przez siebie pojemników. Przepisy obejmą m.in. restauracje, kawiarnie oraz punkty gastronomiczne funkcjonujące w strefach food court.

Zgodnie z nowymi regulacjami przedsiębiorcy nie będą mogli pobierać dodatkowych opłat za napełnienie własnego naczynia klienta ani oferować mniej korzystnych warunków sprzedaży w porównaniu z zamówieniem wydawanym w opakowaniu jednorazowym.

Celem regulacji jest ograniczenie ilości odpadów opakowaniowych i zwiększenie wykorzystania opakowań wielokrotnego użytku.

Nowe obowiązki i prace nad krajowymi przepisami

Rozporządzenie PPWR weszło w życie 11 lutego 2025 roku, a jego zasadnicze przepisy zaczęły być stosowane 12 sierpnia 2026 roku. Obowiązek umożliwienia klientom korzystania z własnych pojemników na wynos ma być stosowany od 12 lutego 2027 roku.

Jako rozporządzenie unijne PPWR jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich. Jednocześnie w Polsce prowadzone są prace nad dostosowaniem krajowych regulacji, w tym określeniem zasad egzekwowania nowych obowiązków i sankcji za ich naruszenie.

– Brak krajowej ustawy sankcyjnej to nie ulga, lecz pułapka dla tych, którzy zignorują unijne przepisy, licząc na brak konsekwencji. Organy kontrolne nie są przy tym całkowicie bezbronne. W grę wchodzą chociażby ogólne przepisy o ochronie praw konsumentów czy przepisy sanitarne – wskazuje Magdalena Szczepanek, radca prawny z kancelarii Causa Finita Szczepanek i Wspólnicy.

Projekt nowelizacji ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, oznaczony numerem UC100, przeszedł już kilka etapów prac legislacyjnych. W marcu 2026 roku opublikowano wersję po konsultacjach publicznych, 3 czerwca projekt został pozytywnie zaopiniowany przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego, z uwzględnieniem 14 poprawek, natomiast 8 lipca Ministerstwo Klimatu i Środowiska przedstawiło jego zaktualizowaną wersję.

Projekt przewiduje administracyjne kary pieniężne za określone naruszenia przepisów dotyczących opakowań. W zależności od rodzaju naruszenia sankcje mogą wynosić od 10 tys. do 1 mln zł. Wskazane kwoty dotyczą jednak różnych obowiązków wynikających z PPWR i nie oznaczają, że taka kara będzie automatycznie nakładana na restaurację za odmowę napełnienia pojemnika klienta. Szczegółowe zasady odpowiedzialności wymagają doprecyzowania w krajowych przepisach.

Restauracje będą musiały dostosować procedury sanitarne

Wprowadzenie nowych zasad będzie wymagało zmian w organizacji pracy lokali gastronomicznych. Jednym z najważniejszych obszarów pozostaje bezpieczeństwo żywności, w tym odpowiednie dostosowanie procedur HACCP do obsługi naczyń przynoszonych przez klientów.

Restauratorzy będą musieli określić zasady postępowania w przypadku pojemników zabrudzonych, uszkodzonych lub niespełniających wymagań higienicznych. Konieczne będzie również przygotowanie pracowników do oceny, czy dany pojemnik może zostać bezpiecznie wykorzystany.

– To wszystko wymaga przeszkolenia personelu, przygotowania jasnych wytycznych i wymaganych oznaczeń informacyjnych, w każdym lokalu z osobna, bo w food courtach obowiązek dotyczy każdego punktu indywidualnie. Realistycznie licząc, na spokojne wdrożenie zostało niewiele ponad cztery miesiące. To niewiele czasu, żeby zrobić to porządnie w skali całej branży, zwłaszcza że świadomość tego konkretnego obowiązku w gastronomii jest wciąż stosunkowo niska – komentuje Magdalena Szczepanek.

Dodatkowe wyzwania mogą pojawić się w lokalach sprzedających żywność na wagę, gdzie niezbędne będzie uwzględnienie masy przyniesionego pojemnika podczas ważenia produktu. W punktach gastronomicznych o dużym natężeniu ruchu, szczególnie w centrach handlowych, korzystanie z naczyń o różnych rozmiarach i kształtach może także wpływać na czas realizacji zamówień.

Czy klienci będą korzystać z własnych pojemników?

Nowe przepisy oznaczają zmianę nie tylko dla przedsiębiorców, lecz także dla konsumentów. Możliwość korzystania z własnych naczyń ma ograniczyć zużycie jednorazowych opakowań, jednak skala wykorzystania tego rozwiązania będzie zależeć również od przyzwyczajeń klientów.

Zdaniem Magdaleny Szczepanek jednym z wyzwań pozostaje niewielka świadomość planowanych zmian oraz brak szeroko zakrojonych działań informacyjnych skierowanych do konsumentów.

– Nie widzę na razie sygnałów, że ktokolwiek, czy to po stronie administracji publicznej, czy organizacji konsumenckich, szykuje taką kampanię na dużą skalę. A to oznacza, że przez pierwsze miesiące obowiązywania przepisu realna liczba klientów korzystających z nowego prawa może być znikoma, niezależnie od tego, jak dobrze przygotują się same restauracje – ocenia ekspertka.

W Polsce korzystanie z własnych pojemników przy zakupie gotowych posiłków na wynos nie jest jeszcze powszechną praktyką. Upowszechnienie tego rozwiązania może zatem wymagać zarówno odpowiedniej komunikacji ze strony lokali gastronomicznych, jak i stopniowej zmiany nawyków konsumenckich.

Dla przedsiębiorców najbliższe miesiące będą okresem przygotowań organizacyjnych. Oprócz aktualizacji procedur sanitarnych istotne będzie opracowanie zasad obsługi własnych pojemników klientów, przeszkolenie personelu oraz dostosowanie informacji udostępnianych w restauracjach.

Nowe regulacje obejmą różne formaty gastronomiczne, niezależnie od wielkości lokalu czy modelu prowadzenia działalności. W przypadku sieci restauracyjnych dodatkowym zadaniem będzie zapewnienie jednolitych standardów postępowania we wszystkich punktach sprzedaży.

Źródło: Causa Finita Szczepanek i Wspólnicy Sp.K.

© BROG B2B Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k.
Dalsze rozpowszechnianie powyższego materiału jest zabronione.