Bezpieczeństwo żywności – Polska na 24 miejscu

Ogłoszony w dniu 10 lipca Światowy Indeks Bezpieczeństwa Żywności (Global Food Security Index), dotyczy kluczowych kwestii związanych z takimi czynnikami, jak osiągalność cenowa, dostęp do żywności oraz jej jakość i bezpieczeństwo. Wyniki Indeksu obejmują 105 krajów świata i będą na bieżąco aktualizowane.

W ogólnym rankingu Polska uzyskała 72,3 pkt. i tym samym znalazła się na 24 miejscu, tuż za Czechami (23 miejsce, 73,5 pkt.), ale przed Węgrami (25 miejsce, 70,7 pkt.) oraz Słowacją (27 miejsce, 68,8 pkt.). Na pierwszym miejscu uplasowały się Stany Zjednoczone z 89,5 pkt., a zaraz za nimi znalazła się Dania, Norwegia, Francja. Niemcy znalazły się na 10 miejscu, natomiast Ukraina na 44.

Ranking został podzielony na trzy główne kategorie: osiągalność cenowa, dostęp do żywności oraz jakość i bezpieczeństwo żywności. Polska we wszystkich z nich wypadła na mniej więcej równym poziomie, zdecydowanie ponad średnią światową.

Mocne strony Polski to wysokie standardy żywieniowe, obecność programów wspierających bezpieczeństwo żywieniowe oraz systemów finansowania dla rolników, bezpieczeństwo żywności, a także niski wskaźnik występowania niedożywienia.

Osiągalność cenowa

W tej kategorii Polska najlepiej wypadła pod względem obecności programów wspierających bezpieczeństwo żywieniowe oraz programów wsparcia finansowego dla rolników, uzyskując 4 punkty na 4 możliwe.

Dla porównania na Ukrainie jest dużo mniej niż w Polsce programów wspierających bezpieczeństwo żywieniowe (3 punkty na 4) oraz dopłat dla rolników (3 punkty na 4). Natomiast odsetek ludności żyjącej poniżej granicy ubóstwa wynosi w Polsce 0,2 proc., czyli tyle samo, co na Ukrainie.
W kategorii „Osiągalność cenowa” Polska uplasowała się pod względem produktu krajowego brutto na osobę na poziomie 20,060 USD, natomiast w Stanach Zjednoczonych wyniósł on 48,180 USD, a w Niemczech 39,010 USD. Tymczasem na Ukrainie PKB wynosi jedynie 7,210 USD, podczas gdy średnia światowa to 13,644.1 USD.

Dostęp do żywności

Wystarczające dostawy żywności to atut Polski – w tej subkategorii zdobyła 87 punktów na 100, czyli 29,7 proc. powyżej średniej. Ma również niezłą infrastrukturę rolniczą (60,2 pkt. na 100) oraz posiada odpowiednie magazyny na zboża (1 pkt. na 1).

Jeśli chodzi o dostęp do żywności, najgorzej została oceniona infrastruktura drogowa – Polska otrzymała jedynie 1 punkt na 4 możliwe, co plasuje ją 15,7 proc. poniżej średniej. Słabiej wypadła Ukraina – otrzymała ona 0 punktów, co oznacza, że znajduje się 40.7 proc. poniżej średniej. Dla porównania Niemcy otrzymały 3 na 4 punkty i są 34,4 proc. powyżej średniej.

Natomiast w subkategorii „stabilność polityczna” Polska uzyskała 25 punktów na 100 (gdzie 100 punktów oznacza najwyższe ryzyko niestabilności). W tej subkategorii Niemcy uzyskały 20 punktów, natomiast Ukraina 55 punktów, co plasuje ją 9 proc. powyżej normy, która wynosi 46,9 pkt.

Jakość i bezpieczeństwo

W tej kategorii Polska również osiągnęła dobry wynik. Otrzymała 100 proc. punktów w takich subkategoriach, jak normy żywieniowe, krajowe wytyczne dietetyczne, dostępność witaminy A, bezpieczeństwo żywności, agencje mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa i higieny żywności. Co ciekawe, w subkategorii „bezpieczeństwo żywności” Polska wypadła lepiej niż lider rankingu, czyli Stany Zjednoczone – otrzymała bowiem 100 pkt., a USA 99,3 pkt. na 100.

Poniżej średniej Polska wypada jedynie pod względem obecności żelaza w warzywach – na jedną osobę przypada tutaj 9,9 miligrama na osobę na dzień, podczas gdy średnia światowa to 11,1 miligrama.
– Z jednej strony cieszy wysoka pozycja Polski w Indeksie, z drugiej widać, jakie elementy są najsłabszymi ogniwami związanymi z bezpieczeństwem żywności – komentuje wyniki dr inż. Elżbieta Hać-Szymańczuk z Zakładu Biotechnologii i Mikrobiologii Żywności SGGW. – Widać, że wysoka pozycja Stanów Zjednoczonych oraz krajów Europy Zachodniej i Skandynawii wynika nie tylko z jakości żywności, ale również aspektów takich jak dostęp do żywności, infrastruktura drogowa czy możliwość zaopatrzenia, które często są pomijane na krajowym forum w kontekście bezpieczeństwa żywności. Jak dotąd brakowało systematycznych badań dotyczących bilansów produkcji i spożycia żywności, prowadzonych na poziomie krajowym i światowym. Indeks zaspokoił braki danych w tym zakresie – dodaje.

O Światowym Indeksie Bezpieczeństwa Żywności

Światowy Indeks Bezpieczeństwa Żywności (Global Food Security Index), opracowany przez Economist Intelligence Unit, dotyczy kluczowych kwestii związanych z takimi czynnikami, jak przystępność cenowa oraz dostępność, osiągalność i jakość żywności w 105 krajach świata. Index jest dynamicznym ilościowo i jakościowo modelem złożonym z ponad 25 wskaźników, pozwalających zmierzyć czynniki decydujące o bezpieczeństwie żywności zarówno w krajach rozwiniętych, jak i rozwijających się.

– Bezpieczeństwo żywności to wyzwanie globalne, wymagające multidyscyplinarnego podejścia. Obejmuje ono wiele obszarów, które powinny być połączone, aby móc podążać w jednym kierunku – mówi Piotr Gill, Dyrektor Generalny DuPont w Polsce. – Nasz punkt widzenia w DuPont zakłada, że populacja ma zapewnione bezpieczeństwo żywności, jeśli ludzie mają fizyczny, społeczny i ekonomiczny dostęp do wystarczająco bezpiecznego i pożywnego jedzenia, koniecznego do zaspokojenia ich preferencji i potrzeb żywieniowych, niezbędnych do prowadzenia aktywnego i zdrowego życia. Dlatego zdecydowaliśmy się stworzyć Światowy Indeks Bezpieczeństwa Żywności, bezpłatnie i powszechnie dostępny dla wszystkich, który ma służyć łączeniu wysiłków zmierzających do osiągnięcia bezpieczeństwa żywności na świecie – dodaje.

Choć bezpieczeństwo żywności jest przedmiotem badań wielu organizacji na całym świecie, Światowy Indeks Bezpieczeństwa Żywności wyróżnia się z dwóch powodów. Po pierwsze, badanie obejmuje nie tylko kwestie związane z problemem głodu, ale również podstawowe czynniki w decydujące o zagrożeniu niedoborem żywności. Po drugie, Indeks wykorzystuje współczynniki korygujące poziom cen żywności w celu zbadania ryzyka, z jakim muszą zmierzyć się poszczególne kraje na przestrzeni całego roku.