Tuńczyk jest jedną z najpopularniejszych ryb na całym świecie. Jego delikatne mięso, smak i bogactwo wartości odżywczych czynią go wyjątkowym dla kucharzy, pasjonatów kulinariów i osób dbających o zdrową dietę. O sekrecie jego popularności opowiedział Jakub Kowalczyk, szef kuchni w krakowskiej Akademii Inspiracji Makro.

Tuńczyk to ryba morska, występująca w różnych częściach świata. Dzieli się na kilka rodzajów, z którego każdy wyróżnia się własnym charakterystycznym smakiem, kolorem i teksturą mięsa. Oto niektóre z najważniejszych:
- Tuńczyk błękitnopłetwy (Thunnus thynnus):
- Największy z tuńczyków, osiągający masę do 700 kg
- Ceniony na całym świecie
- Wykorzystywany do przygotowywania sushi i sashimi
2. Opastun (Thunnus obesus):
- Nazwa pochodzi od wielkości oczu
- Gruba warstwa tłuszczu umożliwia pływanie na dużych głębokościach
- Idealny do sashimi
3. Tuńczyk żółtopłetwy:
- Posiada dwie długie płetwy o jasnożółtym kolorze
- Stanowi 28% światowych połowów tuńczyka
- Wykorzystywany w konserwach rybnych
4. Tuńczyk biały:
- Posiada długie płetwy piersiowe
- Jego masa ciała wynosi maksymalnie 60 kg
- Wykorzystywany w konserwach rybnych
5. Tuńczyk bonito:
- Najmniejszy i najczęściej poławiany gatunek tuńczyka
- Ze względu na małe rozmiary najczęściej wykorzystywany do produkcji konserw
Tuńczyk zawiera wiele składników mineralnych i odżywczych, co czyni go doskonałym wyborem dla osób dbających o zdrową dietę. Jest on świetnym źródłem białka, witamin (takich jak witamina B12 i D), minerałów oraz kwasów tłuszczowych omega-3. Ponadto dzięki niskiej zawartości tłuszczu i kalorii, tuńczyk jest również doskonały dla osób prowadzących aktywny tryb życia i dbających o linię.
Ze względu na swoją popularność niektóre rodzaje tej ryby mogą znajdować się na liście gatunków zagrożonych wyginięciem. Dlatego należy sprawdzać najnowsze informacje o zrównoważonym połowie lub kupować ją jedynie w miejscach, które otrzymały pieczęć MSC (Marine Stewardship Council).
NOWOŚCI GASTRONOMICZNE maj-czerwiec 2024
>> kliknij, aby zapoznać się z pełnym wydaniem <<
Na co zwracać uwagę przy zakupie tuńczyka?
Tuńczyk jest produktem, który szybko ulega zepsuciu. Dlatego przed zakupem należy każdorazowo sprawdzać jego świeżość. Najlepszym sposobem jest wykorzystanie zmysłu węchu i dotyku – ryba powinna być bezwonna, jędrna i wilgotna.
W zależności od rodzajów różni się barwą, jakością i wielkością. Ciemnoczerwone steki ze względu na niską zawartość tłuszczu są przede wszystkim grillowane. Z kolei tuńczyk z bladoróżowym brzuchem stosuje się do sushi.
Kupując steki z tej ryby do smażenia lub grillowania, najlepiej wybierać grube kawałki (około 3-4 cm). Dzięki temu tuńczyk pozostanie wilgotny także po obróbce cieplnej.
Jak przyrządzić tuńczyka?
Tuńczyka można smażyć na patelni, grillować lub piec. Najlepiej podawać go, gdy jest różowy w środku, nie powinien być wysmażony więcej niż średnio. Przed gotowaniem warto go zamarynować, aby wzbogacić jego smak. Jeśli tuńczyk jest dobrej jakości i bardzo świeży, można podawać go jako ceviche, carpaccio, sushi lub sashimi.
Z czym podawać tuńczyka?
Tuńczyk jest wspaniałą bazą do eksperymentów kulinarnych. Dobrze komponuje się z ostrymi i pikantnymi przyprawami. Chociaż sałatka Niçoise jest powszechnie znana, warto spróbować także połączenia tuńczyka z cielęciną w postaci włoskiego Vitello tonnato
Można go podawać z galaretką Bloody Mary i chłodzącym purée z awokado. Wspaniale komponuje się również z argentyńskim chimichurri. Warto również rozsypać kilka liści kolendry na smażonej polędwicy z tuńczyka lub podać ją z grzybami, aby wydobyć dodatkowy smak i aromat. Z kolei zrównoważenie chudego i muskularnego smaku mięsa jest możliwe dzięki dodaniu ostrości poprzez pomarańczę, chili, koper włoski i kapary. Można także dodać polski akcent poprzez utarcie lubczyku z czarnym czosnkiem, syropem z cebuli i chili.
W Polsce tatar z tej ryby jest zazwyczaj podawany z dodatkami azjatyckimi. Warto jednak spróbować zamarynować go w occie balsamicznym zamiast w sosie sojowym, dodać grillowany bakłażan, cukinię oraz pomidory. Można również połączyć polędwicę wołową z zamarynowanym tuńczykiem w sosie ponzu i podawać z sałatką wakame. Kolejnym produktem, który świetnie uzupełnia smak tej ryby, jest sos worcestershire na bazie filetów anchovies. Nie można nie wspomnieć o bagna cauda, czyli daniu pochodzącym z XVI w. z Piemontu, który choć tradycyjnie podaje się w formie gorącego dipu z czosnku oraz anchovies, z warzywami i pieczywem, równie dobrze komponuje się z tuńczykiem.
Co warto wiedzieć o tuńczyku?
Tuńczyk ma bardzo zaawansowany układ krwionośny, który pozwala mu utrzymywać wysoką temperaturę ciała nawet w zimnych wodach oceanicznych. Jego ciało jest dobrze zaopatrzone w sieć naczyń krwionośnych i tzw. wymienników ciepła, które pomagają w regulacji temperatury ciała. Dzięki temu tuńczyk może przetrwać w różnych warunkach środowiskowych i prowadzić aktywny tryb życia przez cały rok.
Pomimo zdolności do utrzymywania wysokiej temperatury ciała, aby uniknąć przegrzania, tuńczyk musi regulować temperaturę. Jego ciało wyposażone jest w liczne płetwy, które pomagają w dyspersji ciepła. Dzięki temu, że tuńczyk posiada unikalny mechanizm chłodzenia krwi, jego mięso jest sprężyste i kruche, co sprawia, że jest idealnym składnikiem wielu dań kulinarnych.
Tuńczyk jest jedną z najszybszych ryb na świecie. Może osiągać prędkości do 70 km/h. Jego szybkość jest kluczowa zarówno w polowaniu na zdobycz, jak i w unikaniu drapieżników. Ponadto ryba ta może przepłynąć tysiące kilometrów podczas swoich wędrówek migracyjnych, przemieszczając się między różnymi regionami oceanicznymi w poszukiwaniu pokarmu i odpowiednich warunków życia.
Choć niektóre gatunki tuńczyka, takie jak tuńczyk niebieski, mogą żyć dość długo, wiele z nich zmaga się z problemami związanymi z nadmiernym wyłowieniem i zmniejszaniem się populacji.
Tuńczyk jest nie tylko pyszną rybą, ale również skarbnicą inspiracji kulinarnych i wartości odżywczych. Jego różnorodne gatunki, intensywny smak i wszechstronne zastosowanie sprawiają, że jest on ceniony przez kucharzy i smakoszy na całym świecie. Dzięki swoim właściwościom zdrowotnym i kulinarnej uniwersalności tuńczyk zasłużenie zajmuje ważne miejsce w globalnej kuchni oraz diecie wielu osób, które cenią sobie dobre smaki i zdrowy styl życia.
Materiał powstał we współpracy z Makro Polska

© BROG B2B Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k.
Dalsze rozpowszechnianie powyższego materiału jest zabronione.

