Poradnik fachowego smażenia

Udostępnij artykuł

Pojęciem smażenia nazywamy w gastronomi obróbkę termiczną, polegającą na ogrzaniu tłuszczu powyżej 100˚C w teorii, choć w rzeczywistości jest to temperatura przekraczająca 150˚C. Podczas smażenia potrawa zmienia swój wygląd, smak i zapach na bardziej atrakcyjny. W czasie smażenia dochodzi do połączenia białek i cukrowców, co nazywamy tzw. związkiem Maillarda, czyli inaczej mówiąc, zewnętrzna część produktu, tzw. skórka rumieni się, karmelizuje, nadając produktowi specyficzny, bardzo apetyczny smak oraz zapach. Niestety jest i czarna (dosłownie i w przenośni) strona smażenia: do produktu, potrawy przedostają się pochodne rozkładu tłuszczu, które uznaje się za rakotwórcze, zwłaszcza tzw. „akroleiny”. Powstają także związki o wysokim stężeniu toksycznym. To wszystko powoduje, że proces smażenia należy traktować, jako część naszej codziennej kuchni, a nie podstawę jej bytu.
 
Tłuszcze do smażenia możemy podzielić według tzw. „temperatury dymienia”. Cóż to takiego? Jest to moment w którym nasza potrawa nie karmelizuje się delikatnie tylko po prostu się „pali”, wówczas w największym stopniu wytwarzają się związki rakotwórcze oraz toksyczne, o których wspominaliśmy na początku. Aby uniknąć tego typu niespodzianek musimy sobie poukładać, jakie rodzaje tłuszczów posiadamy i do czego służą.

Najlepiej wysoką temperaturę wytrzymują tłuszcze nasycone, niestety zwykle posiadające dużą dawkę cholesterolu, groźnego dla naszego zdrowia. Moim zdaniem najlepszym oraz wielofunkcyjnym tłuszczem do smażenia jest „masło klarowane”. Jest to masło, które w procesie podgrzewania zostaje pozbawione kazeiny i laktozy, czyli związków, które w normalnym maśle, przypalają się najszybciej. Dzięki temu zabiegowi, jego wytrzymałość wzrasta do ponad 250˚C. Dzięki temu doskonale naje się do smażenia steków, ryb, warzyw, które musimy poddać wysokiej temperaturze, aby zamknąć pory i dzięki temu nadać produktowi, potrawie soczystej konsystencji. Masło klarowane ma jeszcze jedną, niepodważalną zaletę. Uwydatnia w potrawie smak i aromat, który staje się niezwykle głęboki i co ważne nie wpływa na jego pierwotną zmianę.

Oczywiście mówimy tu tylko o prawdziwym maśle 84 proc. Wszystkie masła klarowane z domieszką tłuszczów roślinnych, nadają potrawom intensywny posmak „margaryny”. Równie wysoki stopień dymienia (temperatura jego oscyluje w około 220˚C) ma „smalec”, który także nie należy do najzdrowszych tłuszczów, jednak moim zdaniem, prawdziwy „schabowy” smażony na smalcu smakuje najlepiej. Podobnie jak warzywa, które dzięki temu są bardzo chrupiące oraz prawdziwe pączki, które oryginalnie smaży się tylko na smalcu. Najlepszym rodzajem smalcu jest ten z okolic lędźwiowych oraz nerek świń.

O równie wysokim stopniu dymienia powyżej (230˚C)jest olej ryżowy, nieco mniej znany w naszym kraju. Jednak w Azji często używany w tzw. głębokim smażeniu, ale krótkotrwałym, polegającym na przygotowaniu pojedynczych dań np. w woku. Kolejnym mocnym tłuszczem jest olej palmowy, kokosowy z którego często wytwarzana jest „frytura gastronomiczna”, jej stopień dymienia oscyluje w granicach 220˚C. Prawdziwy olej palmowy, kokosowy wytwarzany w sposób naturalny, czyli wyciskany na zimno jest niezwykle zdrowy: zawiera trój glicerydy średnio łańcuchowe, bardzo łatwo przyswajalne przez ludzki organizm. Wspomnieć należy także o obecności kwasu laurynowego, który posiada działanie, antywirusowe, antygrzybiczne i antybakteryjne. Doskonale nadaje się do smażenia warzyw w tzw. głębokim tłuszczu. Frytki są chyba najbardziej znanym produktem tej symbiozy, choć w dawnej europie prawdziwe frytki smażono tylko i wyłącznie na kaczym tłuszczu.

Autorem tekstu jest Sylwester Lis,
szef kuchni Bukovina Terma Hotel SPA

Karolina Stępniak
redaktorka naczelna czasopisma Świat Hoteli, redaktorka portalu Horecanet.pl, redaktor dyrektorka wydawnicza i współwłaścicielka BROG B2B, współorganizatorka Forum Rynku Hotelarskiego Profit Hotel®, Forum Rynku Gastronomicznego Food Business Forum® i Spa & Wellness Business Forum® at Horecanet.pl - BROG B2B  k.stepniak@brogb2b.pl

Absolwentka wydziału dziennikarstwa Collegium Civitas w Warszawie. Doświadczenie zdobywała w takich pismach jak Gazeta Wyborcza i Życie Warszawy.
Z firmą BROG Media (później BROG Marketing i BROG B2B) związana od grudnia 2010 roku. Początkowo jako dziennikarz w czasopismach Świat Hoteli i Nowości Gastronomiczne oraz portalu Horecanet.pl. Od lutego 2013 pełni funkcję redaktor naczelnej Świata Hoteli, a od stycznia 2018 roku dyrektor wydawniczej i współwłaścicielki wydawnictwa BROG B2B. Jest również organizatorką Forum Rynku Hotelarskiego Profit Hotel, a także odpowiedzialna za tworzenie portalu Horecanet.pl oraz organizację Forum Rynku Gastronomicznego Food Business Forum i Spa & Wellness Business Forum. Członkini Rady Społeczno-Biznesowej Szkoły Głównej Turystyki i Hotelarstwa Vistula. Wyróżniona Odznaką Honorową za zasługi dla polskiej turystyki od Ministra Sportu i Turystyki.
Interesuje się polskim rynkiem hotelarskim i gastronomicznym. Prywatnie uwielbia sport, w szczególności bieganie, dobrą kuchnię i polskie kino. Szczęśliwa partnerka i mama Łucji.